เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับการซ่อมบำรุงยุทโธปกรณ์ของกองทัพบก

..............

         ตามที่กระทรวงกลาโหม และเหล่าทัพ ถูกปรับลดงบประมาณลง เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจของประเทศและของโลกในปัจจุบันไม่เอื้ออำนวย ทำให้ส่งผลกระทบต่อการจัดหายุทโธปกรณ์ของกองทัพอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะงบประมาณที่ได้รับไม่พอเพียงต่อการจัดซื้อยุทโธปกรณ์ ตามแผนของกองทัพบกที่ได้วางไว้ จึงจำเป็นต้องชะลอการจัดหายุทโธปกรณ์ มาประจำการในกองทัพเอาไว้ก่อน แต่เพื่อให้กองทัพยังคงความเข้มแข็ง และมีประสิทธิภาพในการรบ และพิทักษ์รักษาเอกราช อธิปไตยของชาติ กองทัพบก จึงต้องใช้วิธีการซ่อมบำรุงยุทโธปกรณ์ที่มีอยู่ทดแทนการจัดซื้อของใหม่ ซึ่งการปฏิบัติการซ่อมบำรุงยุทโธปกรณ์ ของกองทัพบกจะเป็นไปตามหลักการซ่อมบำรุง โดยใช้ระบบการซ่อมบำรุงระบบเดียวกัน ทั้งยามปกติและยามสงคราม เพื่อให้นำกลับมาใช้งานได้ตามภารกิจของกองทัพบกต่อไป
          ความหมายของการซ่อมบำรุง : ตามคำจำกัดความในระเบียบกองทัพบกว่าด้วยการซ่อมบำรุงยุทโธปกรณ์ พ.ศ.๒๕๒๔ หมายถึง การกระทำใดๆ ที่มุ่งหมายจะรักษายุทโธปกรณ์ต่างๆ ให้อยู่ในสภาพที่ใช้การได้ หรือมุ่งหมายที่จะทำให้ ยุทโธปกรณ์ที่ชำรุดกลับคืนมาอยู่ในสภาพที่ใช้การได้ และให้หมายรวมถึงการตรวจสภาพ การทดสอบ การบริการ การซ่อมแก้ การซ่อมใหญ่ การซ่อมสร้าง การดัดแปลง และการซ่อมคืนสภาพ
        การตรวจสภาพ (Inspection) หมายถึง การพิจารณาถึงสภาพการใช้การได้ของยุทโธปกรณ์ โดยการเปรียบเทียบคุณลักษณะทางฟิสิกส์ ทางเคมี ทางจักรกล และทางไฟฟ้า ตามมาตรฐานที่ได้กำหนดไว้
         การทดสอบ (Test) หมายถึง การพิสูจน์ทราบสภาพการใช้การได้ของยุทโธปกรณ์ และการค้นหาข้อบกพร่องทางไฟฟ้า ทางเคมี และทางจักรกล โดยการใช้ เครื่องมือ หรือวิธีการทดสอบ
ต่าง ๆ
          การบริการ (Service) หมายถึง การทำความสะอาด การดูแลรักษา การประจุไฟฟ้า การเติมน้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันหล่อลื่น การเติมสารระบบความเย็น และการเติมลม การเติมก๊าซ นอกจากนั้นยังหมายรวมถึงความต้องการบริการพิเศษต่างๆ ที่อาจกำหนดขึ้นตามความจำเป็น เช่น การพ่นสี การหล่อลื่น ฯลฯ เป็นต้น
          การซ่อมแก้ (Repair) หมายถึงการซ่อมยุทโธปกรณ์ชำรุดให้ใช้การได้และยังหมายรวมถึงการปรับ      การถอดเปลี่ยน การเชื่อม การย้ำ และการทำให้แข็งแรง
        การซ่อมใหญ่   (Overhaul) หมายถึง การซ่อมยุทโธปกรณ์ที่ชำรุดให้ใช้การได้อย่างสมบูรณ์ โดยกำหนดมาตรฐานการซ่อมบำรุงไว้เป็นเอกสารโดยเฉพาะ การซ่อมใหญ่อาจกระทำได้สำเร็จได้โดยการแยกส่วนประกอบ การตรวจสภาพส่วนประกอบ การประกอบส่วนประกอบย่อย และชิ้นส่วนต่าง ๆ ทั้งนี้ จะต้องมีการตรวจสภาพและการทดสอบการปฏิบัติการประกอบด้วย
         การซ่อมสร้าง (Rebuild) หมายถึง การซ่อมยุทโธปกรณ์ที่ชำรุด ให้กลับคืนสู่สภาพมาตรฐานอันใกล้เคียงกับสภาพเดิม หรือเหมือนของใหม่ ทั้งในรูปร่าง คุณสมบัติในการทำงาน และอายุของการใช้งาน การซ่อมสร้างอาจกระทำให้สำเร็จได้โดย การถอดชิ้นส่วนของยุทโธปกรณ์นั้น ออกเพื่อนำไปตรวจสภาพชิ้นส่วนประกอบ และทำการซ่อมแก้ หรือเปลี่ยนชิ้นส่วน และส่วนประกอบที่ชำรุด หรือใช้การไม่ได้แล้วนำมาประกอบเป็นยุทโธปกรณ์ขึ้นต่อไป
          การดัดแปลงแก้ไข (Modification)     หมายถึง การเปลี่ยนแปลงยุทโธปกรณ์ตามคำสั่งการดัดแปลง การดัดแปลงนี้ต้องไม่เปลี่ยนลักษณะมูลฐานเดิมของยุทโธปกรณ์เพียงแต่เพื่อเปลี่ยนภารกิจ หรือความสามารถในการทำงาน และเพิ่มความปลอดภัยแก่ผู้ใช้ และเพื่อผลที่ต้องการตามแบบที่กำหนดให้เปลี่ยนแปลงนั้น
          การซ่อมคืนสภาพ (Reclamation) หมายถึง การดำเนินกรรมวิธีซ่อมยุทโธปกรณ์ที่ใช้การไม่ได้ เลิกใช้ ละทิ้ง หรือเสียหายแล้วให้ใช้ประโยชน์ได้ หรือซ่อมชิ้นส่วน ส่วนประกอบ หรือองค์ประกอบของยุทโธปกรณ์เหล่านั้นให้ใช้ประโยชน์ได้ และนำกลับคืนสายส่งกำลังต่อไป
         หลักการซ่อมบำรุง : การซ่อมบำรุงของกองทัพบกจะต้องปฏิบัติตาม คู่มือที่กรมฝ่ายยุทธบริการ หรือกรมฝ่ายกิจการพิเศษ ที่รับผิดชอบได้จัดพิมพ์ขึ้น หรือจัดหามาแจกจ่าย โดยให้ทำการซ่อมบำรุงได้ไม่เกินที่กำหนดไว้ ยุทโธปกรณ์ที่ชำรุดเกินขีดความสามารถของหน่วย ที่จะทำการซ่อมบำรุง ให้ส่งซ่อมที่หน่วยซ่อมบำรุงประเภทสูงกว่า หรือขอให้หน่วยซ่อมบำรุงที่สูงกว่ามาทำการซ่อมให้
          ประเภทของการซ่อมบำรุง : แบ่งการซ่อมบำรุงออกเป็น ๔ ประเภท ได้แก่
             ๑. การซ่อมบำรุงระดับหน่วย คือ การซ่อมบำรุงยุทโธปกรณ์ที่อยู่ในความครอบครองของหน่วยที่ใช้ยุทโธปกรณ์นั้น โดยผู้ใช้ หรือพลประจำยุทโธปกรณ์ และช่างซ่อมของหน่วยการซ่อมบำรุงประเภทนี้ ประกอบด้วยการตรวจสภาพ การทำความสะอาด การบริการ การรักษา การหล่อลื่น การปรับตามความจำเป็น การเปลี่ยนชิ้นส่วนซ่อมเล็กๆ น้อยๆ การซ่อมบำรุงระดับหน่วยจะกระทำอย่างจำกัดตามคู่มือหรือคำสั่ง หรือผังการซ่อมบำรุง (Maintenance Allocation Chart) ที่อนุญาตให้กระทำได้ในระดับนี้
               ๒. การซ่อมบำรุงสนับสนุนโดยตรง คือ การซ่อมบำรุงที่อนุมัติให้กระทำต่อยุทโธปกรณ์ที่อยู่ในความรับผิดชอบการซ่อมบำรุงของหน่วยสนับสนุนโดยตรง ซึ่งเป็นหน่วยที่กำหนดขึ้นตามอัตราการจัดและยุทโธปกรณ์ (อจย.) หรืออัตราเฉพาะกิจ (อฉก.) และบ่งถึง ภารกิจการซ่อมบำรุงดังกล่าวไว้ ซึ่งการซ่อมบำรุงสนับสนุนโดยตรง เป็นการซ่อมแก้อย่างจำกัดต่อยุทโธปกรณ์ครบชุด หรือซ่อมแก้ส่วนประกอบที่ใช้งานไม่ได้ เพื่อสนับสนุนหน่วยใช้ ประกอบด้วยการซ่อม และการเปลี่ยนส่วนที่ใช้งานไม่ได้ รวมทั้งการซ่อมและการเปลี่ยนส่วนประกอบย่อย (Sub-assemblies) และส่วนประกอบธรรมดา (Assemblies)
              ๓. การซ่อมบำรุงสนับสนุนทั่วไป คือ การซ่อมแก้ยุทโธปกรณ์ที่ใช้งานไม่ได้ที่เกินขีดความสามารถของ การซ่อมบำรุงสนับสนุนโดยตรง เพื่อส่งกลับเข้าสายการส่งกำลัง หรือเพื่อสนับสนุนการแลกเปลี่ยนโดยตรง (Direct Exchange) รวมทั้งทำการซ่อมส่วนประกอบใหญ่และส่วนประกอบย่อย เพื่อส่งเข้าสายการส่งกำลัง
               ๔. การซ่อมบำรุงระดับคลัง  คือ การซ่อมบำรุงโดยหน่วยซ่อมขั้นคลังของกรมฝ่ายยุทธบริการ ซึ่งจะทำการซ่อมใหญ่ยุทโธปกรณ์ที่ใช้งานไม่ได้ให้กลับคืนอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ตามคู่มือทางเทคนิค หรือทำการซ่อมสร้างยุทโธปกรณ์ให้อยู่ในสภาพเหมือนของใหม่ และให้ได้มาตรฐานตามที่กำหนดไว้ในคู่มือประจำยุทโธปกรณ์นั้น หรือตามคู่มือของบริษัทผู้ผลิต
          เห็นได้ว่าวิธีการ และประเภทของการซ่อมยุทโธปรณ์ของกองทัพบกนั้น กว่าจะทำการซ่อมบำรุงให้กลับคืนสภาพมาใช้งานได้ดีอย่างเดิมเหมือนของใหม่ ต้องผ่านกระบวนการต่างๆ มีขั้นตอนมากมาย โดยหน่วยงานวิชาชีพเฉพาะที่กองทัพบกมีความเชี่ยวชาญ เพื่อให้ยุทโธปกรณ์ของกองทัพบก ได้มีอายุการใช้งานในภารกิจต่างๆ ไปอีกหลายปีข้างหน้า.
 

………………………..

 
เริ่ม ๑๔ ก.ค.๕๒